Trong dự thảo tờ trình xây dựng Luật thuế tiêu thụ đặc biệt vừa được Bộ Tài Chính gửi Bộ Tư pháp, game online vẫn nằm trong danh sách các mặt hàng bị áp thuế tiêu thụ đặc biệt. Mục tiêu của đánh thuế này theo Bộ Tài chính là nhằm hạn chế sản xuất và tiêu dùng các mặt hàng gây tác hại đến sức khoẻ và xã hội, cũng như điều tiết một số hàng hóa xa xỉ.
Thời gian qua, dư luận liên tục có ý kiến trước quan điểm của Bộ Tài chính về việc áp thuế game online. Sau quá trình lấy ý kiến, có 90 ý kiến nhất trí và có 10 ý kiến đề nghị cần có nghiên cứu, đánh giá tác động thêm, bổ sung tính thuyết phục hơn hoặc không đưa game online vào đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Trong báo cáo của Bộ Y tế và Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai), cho rằng game online có nhiều tác động tiêu cực đến sức khoẻ thể chất và tâm thần của người chơi, đặc biệt là thanh thiếu niên. Theo Viện sức khoẻ tâm thần, tỷ lệ nghiện game tại Việt Nam là 8,5%. Game cũng gây rối loạn tâm thần như trầm cảm, lo âu và căng thẳng. Tỷ lệ người chơi mắc trầm cảm là 12%, lo âu là 13,5% và rối loạn liên quan đến stress 17%.
Do vậy, Bộ Tài chính cho rằng việc đưa “kinh doanh dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng” vào nhóm đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt là cần thiết để định hướng tiêu dùng nhất là đối với thanh thiếu niên cũng như mở rộng nguồn thu mới cho ngân sách nhà nước.
Trước đó, đã có rất nhiều ý kiến phản đối đề xuất của Bộ Tài chính về việc áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với game online. Với phía cơ quan quản lý nhà nước, cả Bộ TT&TT và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đều đã có văn bản gửi Bộ Tài chính đề nghị đưa game online ra khỏi danh sách chịu thuế.
Phía doanh nghiệp, Vinagame cho rằng, áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt với ngành game sẽ làm cho sự phát triển của toàn ngành ở Việt Nam khó khăn hơn rất nhiều.
Theo ý kiến của nhóm phản đối, game online là dịch vụ được khuyến khích phát triển tại chương trình chuyển đổi số quốc gia, có tiềm năng trở thành ngành công nghiệp không khói của Việt Nam. 5 trên 10 doanh nghiệp phát hành game lớn nhất khu vực là doanh nghiệp Việt.
Việc đánh thuế không khuyến khích doanh nghiệp game trong nước tăng cường đầu tư phát triển, trong khi đây là một trong số ít những ngành nghề có tiềm năng lớn để phát triển. Bên cạnh đó, doanh nghiệp trong nước sẽ bị giảm năng lực cạnh tranh khiến họ có xu hướng dịch chuyển trụ sở chính ra nước ngoài.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng kể cả khi chưa có chính sách đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với kinh doanh game online, các doanh nghiệp Việt Nam vẫn lựa chọn đóng trụ sở chính ở nước ngoài để sản xuất game. Theo bộ này, có nhiều yếu tố tác động đến quyết định lựa chọn đầu tư ở nước ngoài của doanh nghiệp như danh tiếng, vị thế công ty ở nước ngoài sẽ tốt hơn, thủ tục hành chính.
Vì vậy, ý kiến cho rằng áp dụng chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam chuyển hướng đầu tư ra nước ngoài là chưa phù hợp.
Theo quy định hiện hành, đây là ngành kinh doanh có điều kiện. Bộ Tài chính đề xuất thu thuế tiêu thụ đặc biệt với những game được cấp phép hoạt động tại Việt Nam, do cả doanh nghiệp trong hoặc ngoài nước cung cấp. Còn với các loại hình game bất hợp pháp, hay game lậu, theo Bộ Tài chính cần thiết phải có sự tăng cường quản lý của các bộ chuyên ngành. Bộ Thông tin Truyền thông cần tập trung triển khai cải cách thủ tục cấp phép để thu hút doanh nghiệp.
Do vậy, Bộ Tài chính vẫn bảo lưu quan điểm đưa “kinh doanh dịch vụ trò chơi điện từ trên mạng được cấp phép tại Việt Nam theo quy định” vào đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Theo báo cáo Bộ Tài chính, ngành game online đã có sự tăng trưởng qua các năm năm 2019 đạt gần 7.581 tỷ đồng, năm 2021 đạt 11.486 tỷ đồng, năm 2022 dự kiến đạt 12.000 tỷ đồng.
