Thị trường lao động vẫn rất mạnh
Dữ liệu vừa được Bộ Lao động Mỹ công bố cho thấy, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp ban đầu đã tăng 4.000 lên mức 230.000 trong tuần kết thúc vào ngày 3/12, song vẫn thấp hơn nhiều so với ngưỡng 270.000 mà các nhà kinh tế cho biết là “báo động đỏ” cho thị trường lao động.
Thậm chí theo các nhà kinh tế, không nên dựa quá nhiều vào con số này vì dữ liệu thường không ổn định vào thời điểm này trong năm khi các công ty tạm thời đóng cửa hoặc chậm tuyển dụng. “Còn quá sớm để giải thích số đơn xin hưởng trợ cấp thất nghiệp tiếp tục cao hơn là tín hiệu cho thấy thị trường lao động đang suy yếu”, Isfar Munir – nhà kinh tế tại Citigroup ở New York cho biết. Theo ông, “thời gian nghỉ lễ nhìn chung không hấp dẫn người lao động bắt đầu công việc mới, cộng với việc nhiều công ty tạm thời đóng cửa trong thời gian nghỉ lễ”.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý là số người tiếp tục xin trợ cấp sau một tuần nhận trợ cấp đầu tiên cũng đã tăng 62.000 lên 1,671 triệu trong tuần kết thúc vào ngày 26/11, mức cao nhất kể từ tháng 2. Tỷ lệ thất nghiệp của những người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp tăng lên 1,2%, cao nhất kể từ tháng 3, từ mức 1,1% của tuần trước. Điều đó cho thấy người thất nghiệp sẽ mất nhiều thời gian hơn để tìm được việc làm.
“Đây có thể là một dấu hiệu cho thấy tình trạng thắt chặt của thị trường lao động đã nới lỏng một chút và nếu nó tiếp tục, nó sẽ là một lưu ý cảnh báo về triển vọng”, Conrad DeQuadros, cố vấn kinh tế cấp cao tại Brean Capital ở New York cho biết. Nhưng ông cũng cảnh báo rằng dữ liệu thời điểm này là rất khó nắm bắt. Vì thế nên chờ xem số liệu của tuần đầu tiên của tháng 12 tiếp tục tăng hay giảm.
Nhiều chuyên gia khác cũng lưu ý, mặc dù số lượng đơn xin trợ cấp liên tục tăng đều đặn gần đây, song không có sự thay đổi đáng kể nào về động lực của thị trường lao động. Theo báo cáo của Bộ Lao động, nền kinh tế lớn nhất thế giới tạo thêm 263.000 việc làm trong tháng 11, cho thấy thị trường lao động Mỹ vẫn rất mạnh.
Trong khi mục tiêu tăng lãi suất của Fed là muốn làm chậm thị trường lao động để hạ nhiệt lạm phát. Bởi vậy với diễn biến của thị trường lao động hiện tại, các nhà kinh tế kỳ vọng Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất tại cuộc họp diễn ra ngày 13-14/12.
Sẽ tăng lãi suất 50 điểm
Kết quả cuộc khảo sát do Reuters thực hiện từ ngày 2 đến ngày 8/12 cho thấy, tất cả 84 nhà kinh tế tham gia khảo sát đều dự báo Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất tại cuộc họp chính sách tháng 12, song mức tăng chỉ là 50 điểm.
Đáng chú ý các nhà kinh tế đã nâng xác suất xảy ra một cuộc suy thoái trong hai năm lên 70% từ mức 63% trong cuộc khảo sát trước đó, cho dù xác suất xảy ra suy thoái kinh tế vào năm 2023 vẫn được giữ ổn định ở mức 60%. Điều đó cho thấy các nhà đầu tư và thị trường chứng khoán có thể đã quá lạc quan trong tháng qua rằng nền kinh tế lớn nhất thế giới có thể vượt qua suy thoái hoàn toàn.
Đã có những dấu hiệu rõ ràng rằng nền kinh tế đang chậm lại, đặc biệt là ở thị trường nhà ở, thường là thị trường đầu tiên phản ứng với các điều kiện tài chính thắt chặt và là tâm điểm của cuộc suy thoái 2007-2008. Doanh số bán nhà hiện tại đã giảm trong 9 tháng liên tiếp.
Khoảng 60% các nhà kinh tế (27 trong số 45) tham gia dự báo về GDP hàng quý đã dự đoán sự sụt giảm trong hai quý liên tiếp trở lên vào một thời điểm nào đó trong năm 2023. Tuy nhiên phần lớn các nhà kinh tế (35 trên 48) cho biết bất kỳ cuộc suy thoái nào cũng sẽ nhẹ và chỉ trong thời gian ngắn; trong khi 8 nhà kinh tế dự báo suy thoái sẽ nhẹ song sẽ kéo dài; 1 nhà kinh tế nhận định suy thoái sẽ ngắn nhưng sâu còn 4 người nhận định sẽ không có suy thoái.
Nền kinh tế lớn nhất thế giới được dự báo chỉ tăng trưởng 0,3% trong năm tới và tăng trưởng với tốc độ thấp hơn nhiều so với mức trung bình dài hạn khoảng 2% cho đến năm 2024. Các nhà kinh tế cũng dự báo lạm phát sẽ duy trì trên mục tiêu của Fed ít nhất cho đến năm 2026 và thị trường lao động vẫn mạnh, vì thế rủi ro lớn hơn là lãi suất sẽ đạt đỉnh cao hơn và muộn hơn dự kiến.
“Với lạm phát cơ bản có thể vẫn ở mức cao, chúng tôi hiện dự đoán quá trình thắt chặt hiện tại sẽ tiếp tục đến quý II/2023”, Jan Groen – Chiến lược gia vĩ mô trưởng về kinh tế Mỹ của TD Securities cho biết.
