Tính đến đầu năm nay, giá thép tăng tới 5 lần liên tiếp, tương tự các mặt hàng như xăng dầu, xi măng, cát… cũng không ngừng tăng theo. Theo thống kê của Hiệp hội Thép Việt Nam, so với năm 2021, tổng tiêu thụ sản phẩm thép toàn ngành đạt giảm 7,2% và tổng xuất khẩu giảm gần 20%.
Việc sản xuất xi măng dựa trên việc nhập khẩu đến 2/3 lượng than để dùng sản xuất. Do đó, giá thành xi măng tại Việt Nam còn phụ thuộc rất lớn vào giá than trên thị trường quốc tế. Nên việc cân đối, điều chỉnh giá bán để bù đắp chi phí sản xuất của doanh nghiệp cũng nằm trong lộ trình được tính toán kỹ.
Trong nước, giá xi măng cũng có sự chênh lệch ở các vùng miền. Ví dụ như giá xi măng tại khu vực phía Nam đang đạt ở mức tương đối cao, khoảng 1,7 triệu đồng/tấn. Trong khi đó, giá bán xi măng tại miền Bắc dao động khoảng 1,3 đến 1,6 triệu đồng một tấn tùy thương hiệu và loại xi măng.
Cùng với đó, giá nhựa đường tổng kết năm 2022 tăng 23,52% so với năm 2021. Giá của các loại vật liệu khai thác như: đất, đá, cát cũng có nhiều biến động do tình trạng khan hiếm nguồn cung, giá xăng dầu tăng làm ảnh hưởng đến chi phí khai thác và chi phí vận chuyển.
Câu chuyện tương tự đang xảy ra với cát xây dựng, nhiều điểm chuyên cung cấp cát xây dựng tại thành phố Đà Nẵng thông báo hết hàng hoặc kho đóng cửa. Không có hàng bán, giá cát xây dựng tăng chóng mặt lên từ 450.000-480.000 đồng/m3; trong khi thời gian trước đó chỉ từ 340.000-370.000 đồng/m3.
Vietnam Report cho rằng, giá các mặt hàng vật liệu xây dựng leo thang không dựa trên nhu cầu thị trường mà do tác động của giá nguyên liệu đầu vào từ quốc tế như xăng, dầu, than, giá cước vận tải… tăng cao và khan hiếm dẫn đến chi phí khai thác và sản xuất đều tăng, đặt gánh nặng lớn cho các doanh nghiệp.
Theo các chuyên gia dự báo về thị trường vật liệu xây dựng, đà tăng của một số loại vật liệu xây dựng có thể hạ nhiệt trong giai đoạn tới, bởi giá nguyên, vật liệu đầu vào trên thế giới đang có dấu hiệu tạo đỉnh và chững lại. Việc này khiến không chỉ người dân lo lắng mà các chủ đầu tư cũng gặp không ít khó khăn, do chi phí giá thành tăng cao, làm giảm lợi nhuận, thậm chí thua lỗ.
Bên cạnh đó, do tình trạng dư thừa nguồn cung sẽ gây nên sự mất cân xứng cung cầu và gây ra cạnh tranh khốc liệt giữa các doanh nghiệp. Những rào cản thương mại của các nước nhập khẩu cũng khiến doanh nghiệp gặp khó khăn hơn trong việc tìm kiếm thị trường xuất khẩu.
Năm 2023, sự hỗ trợ đến từ Chính phủ gồm 711.000 tỷ đồng vốn đầu tư công theo ngân sách của Quốc hội giao, tăng 25% so với kế hoạch năm 2022. Ngoài ra, có thêm khoảng 147.000 tỷ đồng từ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội. Tổng cộng, chi tiêu Chính phủ dự kiến sẽ được mở rộng lên tới hơn 850.000 tỷ đồng dưới hình thức đầu tư công vào năm nay. Đây được kỳ vọng sẽ là điểm sáng hỗ trợ cho nhu cầu nguyên vật liệu xây dựng và giúp nâng cao năng lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong nước.
Dự báo trong năm nay, đa số doanh nghiệp ngành vật liệu xây dựng đều giữ thái độ thận trọng. Cụ thể, trên thang điểm 5, lĩnh vực xi măng đạt 2,8 điểm trong khi gạch, đá ốp lát, sứ vệ sinh được các doanh nghiệp đánh giá ở mức 2,9 điểm và lĩnh vực sắt, thép, tôn đạt 3 điểm.
